દબાણ અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતો નિયમ સમજાવો.

(N/A) ઓટોમોબાઈલના ટાયરમાં દબાણ લગભગ અચળ હોય છે,પરંતુ ગરમ ઉનાળાના દિવસે જો દબાણ યોગ્ય રીતે ગોઠવવામાં ન આવે તો ટાયર ફાટી શકે છે. શિયાળામાં ઠંડી સવારે વાહનના ટાયરમાં દબાણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
નિયમ: અચળ કદ પર,નિશ્ચિત જથ્થાના વાયુનું દબાણ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે:
$p \propto T$ (અચળ $V$ પર) .... (Eq.-$i$)
$p = K_3 T$ (અચળ $V$ પર) .... (Eq.-$ii$)
તેથી,$\frac{p}{T} = K_3 =$ અચળ .... (Eq.-$iii$)
નિયમનું વિધાન: "અચળ કદ પર,વાયુના દબાણ અને નિરપેક્ષ તાપમાનનો ગુણોત્તર અચળ રહે છે."
અચળ કદ પર તાપમાન અને દબાણમાં થતા ફેરફાર માટેનું સૂત્ર: ધારો કે,અચળ કદ પર પ્રારંભિક દબાણ $p_1$ અને પ્રારંભિક તાપમાન $T_1$ છે,અને અંતિમ દબાણ $p_2$ અને અંતિમ તાપમાન $T_2$ છે.
ગે-લ્યુસેકના નિયમ મુજબ:
$\frac{p_1}{T_1} = k_3 = \frac{p_2}{T_2}$
આમ:
$\frac{p_1}{T_1} = \frac{p_2}{T_2}$ .... (Eq.-$iv$)
$\frac{p_1}{p_2} = \frac{T_1}{T_2}$ .... (Eq.-$v$)
$p_1 T_2 = p_2 T_1$ .... (Eq.-$vi$)
આઈસોકોર આલેખ: અચળ મોલર કદ પર દબાણ $vs$ તાપમાન (કેલ્વિન) નો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.